3, 4 ve 5 iplik overlok arasındaki fark nedir?

İplik sayısı dikişin sağlamlığını ve kumaş kenarı görünümünü belirler. 3 iplik overlok (1 iğne + 2 looper): hafif kumaş kenarı sarma, dekoratif kenar, ince giyim. 4 iplik overlok (2 iğne + 2 looper): standart konfeksiyon birleştirme dikişi, tişört yan dikiş, çoğu hazır giyim için yeterli. 5 iplik overlok (1 düz iğne + 2 zincir iğne + 2 looper): kot ve sağlam birleştirme, çift fonksiyon (zincir dikiş + overlok aynı anda). Tansiyon ayarı sırası: önce iğne iplikleri, sonra looper iplikleri.

Overlok dikişinde alt iplik kıvrılıyor, sebep ne?

Alt looper ipliği üst yüzeye doğru kıvrılıyorsa üç olası sebep var: (1) Alt looper tansiyonu çok sıkı — gevşet (vidayı saat yönünün tersine çevir). (2) Üst looper tansiyonu çok gevşek — sık. (3) İğne tansiyonu çok gevşek — sık. Genellikle (1) ve (2) birlikte oluşur — alt looper'ı 1 birim gevşet, üst looper'ı 1 birim sık. Test dikim sonrası gözle. Eğer üst iplik alta kıvrılıyorsa tam tersi: üst gevşek, alt sık demektir.

Overlok dikişi büzüşüyor, ne yapmalı?

Büzüşen overlok dikişi (puckering) üç ana sebepten oluşur: (1) Tüm tansiyonlar çok sıkı — hepsini 1 birim gevşet ve test et. (2) Yanlış iplik kullanılmış — overlok için tasarlanmamış ince/gevşek iplik. (3) Diferansiyel ayarı yanlış — diferansiyel feed yüksek değerde, kumaş itildiği için büzüşüyor. Diferansiyel ayarı 0.8-1.2 aralığında normal kullanımda yeterli; elastik kumaşta 1.3-1.8, dokuma kumaşta 0.7-1.0 tipik. Bu üç noktayı sırayla kontrol et.

Pegasus, Juki, Siruba overlok tansiyon sistemleri farklı mı?

Marka bazında tansiyon mekanizmaları büyük çoğunluk benzerdir (yaylı kapaklı tansiyon diski standardı), ama ayar değerleri farklı olabilir. Pegasus EX serisi tansiyon vida başlığı 1-10 arası ölçeklidir, ideal değerler iğne 4-5, looper 3-4. Juki MO-6700 serisi 1-9 arası ölçek, iğne 4-5, looper 3-5. Siruba 757 serisi 1-9 arası, benzer değerler. Üç marka da test dikim yöntemiyle başlanır, hangi marka olursa olsun aynı prensiplerle ayar yapılır. Üreticinin kullanım kılavuzu kesin başlangıç değerlerini verir.

Overlok Tansiyon Ayarı: 3, 4 ve 5 İplik Sistemleri Rehberi

Q: Overlok tansiyon ayarı nasıl yapılır?

Overlok tansiyon ayarı dört adımlı bir prosedürdür. (1) Tüm tansiyon ayarlarını orta pozisyona (genelde 4) getir, (2) Test dikim yap ve hangi ipliğin gevşek/sıkı olduğunu gözle tespit et, (3) Sorunlu iplik tansiyonunu tek seferde 1/2 birim ayarla, tekrar test et, (4) İdeal dikiş elde edilene kadar küçük adımlarla iterasyona devam et. Düz makineden farklı olarak overlokta her ipliğin ayrı tansiyon ünitesi vardır — sağ iğne, sol iğne, üst looper, alt looper hepsi ayrı ayrı ayarlanır. Yanlış başlangıçta tüm makineyi sıfırlamak yerine sorunlu ipliği bulup ayar yapmak doğru yaklaşımdır.

Overlok · Tansiyon

Overlok Tansiyon Ayarı: 3, 4 ve 5 İplik Sistemleri için Adım Adım Rehber

📅 10 Mayıs 2026
✍️ Konfeksiyon Sepeti
⏱ 12 dk okuma
🏷 Overlok, Tansiyon, Looper, İğne, Pegasus, Juki

Overlok Tansiyon Ayarı: Hızlı Özet

Overlok ≠ düz makine tansiyonu: Her iplik için ayrı tansiyon ünitesi, ayar daha kompleks.
3 iplik dekoratif kenar / 4 iplik standart birleştirme / 5 iplik sağlam kot dikişi.
Test dikim yöntemi: Tüm tansiyonları 4’e getir, dikim yap, sorunu görsel tespit et.
1/2 birim adım kuralı: Tek seferde 1 birimden fazla değişiklik yapma — sonuç görünmez.
Diferansiyel feed büzüşme kontrolü: 0.8-1.2 normal, elastikte 1.3-1.8, dokumada 0.7-1.0.

“Düz makinem doğru ayarlı ama overlokum bir türlü düzgün dikmiyor” — atölyelerde sıkça duyulan bu cümlenin sebebi overlokun düz makineden farklı bir tansiyon mantığıyla çalışmasıdır. Düz makinede iki iplik (üst ve mekik) varken, overlokta 3, 4 veya 5 ayrı iplik aynı anda yönetilir; her birinin kendi tansiyon ünitesi var, her biri ayrı ayarlanmalı. Doğru ayar yapılan bir overlok atlama dikiş yapmaz, iplik kopmaz, kumaş büzüşmez — yanlış ayarlı bir overlok her vardiyada operatörü çıldırtır.

Bu rehber, overlok tansiyonunu adım adım ele alıyor. Düz makine tansiyon ayarı rehberimiz temel prensipler için referans olabilir; bu yazı overlok-spesifik tekniklere odaklanıyor.

[Görsel önerisi: Overlok makinesinin tansiyon disk düğmeleri yakın çekim — 4 iplikli model, her bir tansiyon vidası numaralı. Genişlik 800px, WebP]

4 iplikli overlokta tansiyon ünitelerinin yerleşimi

1. Overlok Tansiyon Nedir?

Overlok tansiyon, makinedeki her iplik için ayrı ayrı kontrol edilen sürtünme miktarıdır. Bir iplik tansiyon ünitesinden geçerken iki disk arasında sıkıştırılır; vida kapağı disklerin sıkışma kuvvetini ayarlar.

1.1 İplik Türleri ve Görevleri

İğne iplikleri (1-2 adet): Kumaşı bir arada tutar, dikişin temelidir
Üst looper ipliği: Kumaş üzerinden yan tarafa sarar
Alt looper ipliği: Kumaş altından üst loopera bağlanır
Zincir iğne (5 iplik modelde): Düz zincir dikişle ekstra sağlamlık

1.2 Tansiyon Sayısal Sistemi

Çoğu sanayi overlok tansiyon vida başlığında sayısal işaretler vardır (1-9 veya 1-10 aralığı). Daha yüksek sayı = daha sıkı tansiyon. Her marka biraz farklı:

Pegasus EX: 1-10 ölçek
Juki MO-6700: 1-9 ölçek
Siruba 757: 1-9 ölçek
Yamato VT serisi: 1-8 ölçek

2. 3 İplik Overlok Tansiyon

3 iplik overlok: 1 iğne + 1 üst looper + 1 alt looper. Hafif kumaş sarma, eşarp ucu, dekoratif kenar için.

2.1 Standart Başlangıç Değerleri

İğne ipliği: 4
Üst looper ipliği: 3
Alt looper ipliği: 3

2.2 İdeal Dikim Görünümü

Doğru ayarlı 3 iplik overlok dikişi şöyle görünür: iğne ipliği kumaşın üst yüzünde net bir çizgi olarak görünür, looper iplikleri kumaş kenarına yumuşak bir biçimde sarılır. Üst ve alt looper iplikleri kumaşın tam kenarında buluşur — birbirine çekmeden, dengeli şekilde.

3. 4 İplik Overlok Tansiyon

4 iplik overlok: 2 iğne (sol ve sağ) + 1 üst looper + 1 alt looper. Standart hazır giyim birleştirme dikişi — tişört, gömlek, etek yan dikişi.

3.1 Standart Başlangıç Değerleri

Sol iğne ipliği: 4
Sağ iğne ipliği: 4
Üst looper ipliği: 3
Alt looper ipliği: 3

3.2 Sol vs Sağ İğne Farkı

4 iplik overlokta iki iğne aynı tansiyonda olmalı. Eğer sol iğne tansiyonu sağdan daha sıkıysa, kumaş sola doğru çekilir; tersi de geçerli. Tek bir iğneyi diğerinden 1 birimden fazla farklı ayarlama yapma.

3.3 4 İplik Kullanım Alanları

Tişört yan dikiş + kol takma
Sweatshirt iç birleştirme
İç giyim (külot, sutyen iç dikişi)
Çocuk giyimi tüm dikim noktaları
Standart penye/örme atölyesinin ana dikişi

4. 5 İplik Overlok Tansiyon

5 iplik overlok: 1 düz zincir iğne + 2 overlok iğne + 1 üst looper + 1 alt looper. Tek seferde hem zincir dikiş hem overlok dikişi atar. Kot, jean, ağır dokuma kumaşlar için.

4.1 Standart Başlangıç Değerleri

Zincir iğne ipliği: 5 (en sıkı)
Sol overlok iğne: 4
Sağ overlok iğne: 4
Üst looper: 3
Alt looper: 3

4.2 Çift Fonksiyon Avantajı

5 iplik overlok aynı anda iki dikiş atar:

Sol tarafta düz zincir dikiş (sağlamlık)
Sağ tarafta overlok dikiş (kenar sarma)

Bu sayede ürün tek geçişte hem birleştirilir hem de kenarı sarılır. Kot, mont, ağır iç çamaşırı gibi yıkanma yoğunluğu yüksek ürünlerde tercih edilir.

5. Test Dikim Yöntemi

Doğru tansiyon ayarının kestirme yolu yok — sistematik test dikim yapmak gerekir.

5.1 4 Adımlı Standart Prosedür

Tüm tansiyonları orta pozisyona (4) getir. Karışık başlangıç yapma.
Aynı kumaştan 10-15 cm test parçası dikz. Üretimde kullanacağın gerçek kumaşla.
Dikimi gözle incele. Hangi iplik gevşek, hangisi sıkı, kumaş kenarı nasıl çıkıyor?
Tek seferde 1/2 birim ayarla, tekrar test et. İdeal görünüm elde edilene kadar.

5.2 Görsel İnceleme Kriterleri

İğne ipliği yüzeyde düz çizgi: Tansiyon doğru
İğne ipliği aşağı çekiliyor: İğne tansiyonu çok sıkı, gevşet
İğne ipliği yüzeyde kıvrılıyor: İğne tansiyonu çok gevşek, sık
Looper iplikleri kenarda dengeli buluşuyor: Tansiyon doğru
Üst looper alta kıvrılıyor: Üst gevşek, alt sıkı — düzelt
Alt looper üste kıvrılıyor: Alt gevşek, üst sıkı — düzelt
Kumaş büzüşüyor: Tüm tansiyonlar fazla sıkı — hepsini gevşet

💡 Pratik Numara

Tansiyon ayarı sırasında her bir ipliği farklı renkte kullanmak görsel teşhisi kolaylaştırır. Örneğin sol iğne kırmızı, sağ iğne mavi, üst looper sarı, alt looper yeşil iplik koy. Test dikim sonrası hangi rengin nereye kaydığı net görülür — hangi tansiyonu ayarlaman gerektiğini anında anlarsın. Üretim öncesi ayar sürecinde bu hız çok değerli.

6. Yaygın Tansiyon Sorunları

6.1 Atlama Dikiş

Düz makinedeki atlama dikişten farklı olarak overlokta yaygın sebep iplik kopması değil, looper ipliğinin iğne ile buluşamamasıdır.

Looper tansiyonu çok sıkı — looper ipliği zamanında yer değiştirmiyor
İğne tansiyonu çok gevşek — iğne ipliği halka oluşturmuyor
Looper-iğne timing’i bozuk (servisle çözülür)

6.2 İplik Kopması

Tansiyon çok sıkıysa iplik gerilir ve kopar. Hangi iplik koptuysa o tansiyon ünitesi sorunludur.

6.3 Dikiş Çok Sıkı (Büzüşme)

Tüm tansiyonlar fazla sıkı + diferansiyel feed yüksek = büzüşmüş kumaş. Önce diferansiyeli 1.0’e indir, sonra tansiyonları teker teker gevşet.

6.4 Dikiş Gevşek

Tansiyonlar gevşek + diferansiyel düşük = lapa lapa dikiş. Önce iğneleri sık, sonra looperları sık.

6.5 Kenar Sarma Düzensiz

Looper iplikleri farklı tansiyonda. Üst ve alt looper’ı dengelemek için: kenar sarma yana doğru kayıyorsa kayan tarafın tansiyonu fazla sıkıdır, gevşet.

7. Diferansiyel Feed Ayarı

Overlok makinesinde diferansiyel feed (differential feed), iki ayrı dişlinin farklı hızda çalışmasını sağlayan sistemdir. Kumaşı itme veya çekme oranını kontrol eder.

7.1 Diferansiyel Değerleri

0.7-1.0: Dokuma kumaş (gömlek, etek, dokuma elbise) — kumaşı hafif çeker
1.0-1.2: Standart penye, tişört — nötr
1.3-1.5: Elastik kumaş, likralı — kumaşı toplar, büzüşmeyi önler
1.5-2.0: Çok elastik kumaş, ribana yaka, manşet — kabarık dikim

7.2 Tansiyon ile İlişkisi

Diferansiyel ve tansiyon birlikte ayarlanır. Yüksek diferansiyel (kumaşı topluyorsa) + yüksek tansiyon = aşırı büzüşme. Doğru kombinasyon test dikimle bulunur.

8. Pegasus, Juki, Siruba Farkları

8.1 Pegasus EX Serisi

Türkiye’de en yaygın profesyonel overlok markası. EX5200 ve EX3200 standart hazır giyim atölyesi modelleri. Tansiyon vida başlığı 1-10 ölçekli; iğne için 4-5, looper için 3-4 ideal başlangıç. Kumaş tipine göre ince ayar yapılır.

8.2 Juki MO-6700 Serisi

Japon premium kalite. MO-6716S 4 iplik, MO-6716L 5 iplik. 1-9 ölçekli tansiyon, otomatik yağlama, sessiz çalışma. İğne 4-5, looper 3-5 başlangıç.

8.3 Siruba 757 Serisi

Tayvan üretimi, ekonomik premium. Pegasus alternatifi olarak yaygın. 1-9 ölçek, benzer ayar değerleri.

8.4 Yamato VT Serisi

Premium Japon, lüks atölye tercihi. 1-8 ölçek (daha hassas), yüksek devir kapasiteli.

8.5 Yerli Klon Modeller

Türkiye’de Pegasus klonları yaygındır. Tansiyon mekanizması benzer; ayar prensipleri aynı. Yedek parçada orijinaller daha güvenli.

9. Kumaş Tipine Göre Tansiyon

Kumaş Tipi	İğne Tansiyon	Looper Tansiyon	Diferansiyel
İnce dokuma (gömlek)	3-4	3	0.8-1.0
Pamuklu penye (tişört)	4	3	1.0-1.2
Polyester karışım	4-5	3-4	1.0-1.2
Kot/denim	5-6	4-5	0.8-1.0
Sweatshirt/polar	4-5	3-4	1.0-1.2
Likralı/elastik	3-4	3	1.3-1.6
İpek/saten	2-3	2-3	0.7-0.9
Tül/şifon	2-3	2	0.8-1.0
Yün/kaşmir	4-5	3-4	1.0-1.2
Suni deri	5-6	4-5	1.0

Bu değerler başlangıç noktasıdır; her makinenin biraz farklı kalibrasyonu olur. Test dikim ile son ayar yapılır.

🌱 Yeni Başlıyorsan

Overlok’ta tansiyon ayarı yeni başlayan operatörler için en zorlu konudur. Pratik öneri: her bir kumaş türü için ayrı bir kart hazırla. Kartta o kumaş için bulduğun ideal değerler yazılı olsun (örn. “Penye tişört: iğne 4, looper 3, diferansiyel 1.0”). Sezon ilerledikçe atölye kendi kütüphanesini oluşturur, her seferinde sıfırdan ayar yapmak zorunda kalmaz. Bu küçük disiplin yeni operatör eğitiminde de büyük zaman tasarrufu sağlar.

10. Sık Sorulan Sorular

Overlok tansiyon ayarı nasıl yapılır?

Dört adım: (1) Tüm tansiyonları orta pozisyona (4) getir, (2) Test dikim yap, hangi ipliğin gevşek/sıkı olduğunu gözle bul, (3) Sorunlu ipliği 1/2 birim ayarla ve tekrar test et, (4) İdeal görünüm elde edilene kadar iterasyon. Her ipliğin ayrı tansiyon ünitesi olduğu için düz makineden daha kompleks.

3, 4, 5 iplik overlok farkı?

3 iplik (1 iğne + 2 looper): hafif kumaş kenarı, dekoratif. 4 iplik (2 iğne + 2 looper): standart birleştirme, tişört yan dikişi, çoğu hazır giyim. 5 iplik (1 düz iğne + 2 overlok iğne + 2 looper): zincir dikiş + overlok aynı anda; kot, sağlam birleştirme.

Alt iplik kıvrılıyor sebep?

Alt looper ipliği üst yüzeye kıvrılıyorsa: alt tansiyon çok sıkı (gevşet), üst tansiyon çok gevşek (sık), iğne tansiyon gevşek (sık). Genelde alt’ı 1 birim gevşet + üst’ü 1 birim sık. Üst alta kıvrılıyorsa tam tersi.

Overlok dikişi büzüşüyor?

Üç sebep: (1) Tüm tansiyonlar çok sıkı (hepsini 1 birim gevşet), (2) Yanlış iplik (overlok için tasarlanmamış), (3) Diferansiyel feed yüksek (kumaşı topluyor). Diferansiyel 0.8-1.2 normal, elastikte 1.3-1.8, dokumada 0.7-1.0.

Pegasus, Juki, Siruba farklı mı?

Mekanizma benzer (yaylı disk tansiyon), ayar değerleri biraz farklı. Pegasus EX 1-10 ölçek (iğne 4-5, looper 3-4). Juki MO-6700 1-9 ölçek. Siruba 757 1-9 ölçek. Üç markada da test dikim yöntemiyle başlanır, aynı prensiplerle ayar yapılır.

Diferansiyel feed nedir?

İki ayrı dişlinin farklı hızda çalışması — kumaşı itme/çekme oranı. 0.7-1.0 dokuma (hafif çeker), 1.0-1.2 standart penye, 1.3-1.5 elastik (toplar, büzüşmeyi önler), 1.5-2.0 çok elastik. Yanlış diferansiyel + yanlış tansiyon = büzüşme veya bol dikim.

İğne ipliği yüzeyde mi olmalı?

Evet, ideal dikim görünümünde iğne ipliği kumaşın üst yüzünde net çizgi olarak görünür. Aşağı çekiliyorsa iğne tansiyon çok sıkı (gevşet), yüzeyde kıvrılıyorsa çok gevşek (sık). Looper iplikleri kumaş kenarında dengeli buluşmalı.

Overlok Makineleri ve Yedek Parça

Pegasus, Juki, Siruba 3-4-5 iplikli overlok makineler, looper, iğne, bıçak ve tansiyon yedek parçaları stokta. Hafta içi 15:00’a kadar sipariş aynı gün kargoda.

Overlok Makineler
Yedek Parça
Bıçak Aşınma Rehberi

İlgili rehber: Ev kullanımı için overlok seçimi: ev tipi overlok makinesi rehberi.